De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft op 29 juni 2020 overleg gevoerd met de heer Blok, minister van Buitenlandse Zaken. Wij hebben hiervan een korte samenvatting gemaakt en er een aantal onderwerpen uitgelicht.

De repatriëring

Kamerleden spreken hun complimenten uit over de geweldige prestatie die geleverd is om de meeste Nederlanders weer veilig thuis te krijgen tijdens de Coronacrisis. Maar er zijn ook lessen te leren en vragen die beantwoord moeten worden.

Op dit moment zijn er nog steeds mensen die niet terug kunnen, met name in Marokko maar misschien ook elders. In Marokko zitten nog zo’n 1800 Nederlanders vast, echter dit aantal kan fluctueren.

Wie wel en wie niet;

Meerdere Kamerleden spraken over de onduidelijkheid ‘wie wel en wie niet’. Er is een onderscheid tussen mensen die permanent in het buitenland wonen, degene die een deel van het jaar in het buitenland wonen en degenen die op reis zijn en vast komen te zitten. Maar ook de mensen die niet getrouwd zijn, maar een geliefde hebben in een ver buitenland. Welk perspectief is daar mogelijk, zonder dat wij daarbij de veiligheidsmaatregelen die nodig zijn en de bescherming die mensen in Nederland verdienen, schade toebrengen?

Antwoord Knops:

“Toen wij de operatie startten, hebben we direct aangegeven dat we ons zouden richten op toeristen, op reizigers die redelijkerwijs geen vast onderdak hebben, overvallen zijn door de crisis, vastzitten in een hotel of een hostel en hun vakantiebudget aan het verstoken zijn in een land waar ze echt totaal vreemdeling zijn. We hebben direct aangegeven dat we ons realiseren dat er feitelijk natuurlijk honderdduizenden Nederlanders min of meer permanent buiten Nederland wonen en dat er ook een hele grote tussengroep is, niet alleen in Marokko, maar ook in heel veel andere landen. Die mensen brengen een deel van het jaar in dat land door, bijvoorbeeld vanwege het klimaat, en een ander deel van het jaar in Nederland. Dat zie je ook bij de aanmeldingen voor repatriëring. Dat zie je in Marokko, maar ook in andere landen. Mensen die zich aanvankelijk niet gemeld hadden omdat ze er bijvoorbeeld toch iedere winter zitten en er onderdak hebben, vonden het op een gegeven moment toch wel lang duren. Het is ook mogelijk dat ze zich oncomfortabel gingen voelen vanwege andere medische voorzieningen of vanwege de wens om in deze situatie in Nederland te zijn.

Vanaf het begin heb ik steeds gezegd: als er Nederlanders in het buitenland een beroep op ons doen, dan staan we voor ze klaar. Die uitspraak blijft staan.”

GOED: Dit onderwerp is vervolgens ook besproken tijdens de Loket Buitenland bijeenkomst.

Buitenlandse ‘niet geregistreerde’ partner, visum verstrekking

De gevolgen van reisbeperkingen voor mensen die gescheiden zijn van hun partner. Er wordt een uitzondering gemaakt op het EU-Schengen-inreisverbod voor mensen van wie de partner overkomt. Dit geldt overigens ook voor mensen die al beschikken over een verblijfsvergunning of een MVV. Als er een vorm van registratie van het partnerschap is, huwelijk of geregistreerd partnerschap, dan kan een beroep op die uitzondering worden gedaan. Als er geen registratie van het partnerschap is, dan kan er geen oplossing geboden worden, want dan is er geen juridische grondslag voor het inreisverzoek. Mensen kunnen nog wel zelfstandig een verzoek doen, maar dan kunnen ze geen beroep doen op de uitzonderingsclausule voor geregistreerde en gehuwde partners. Er zal zo spoedig mogelijk door Min. Blok naar het Deense voorbeeld gekeken worden, die hier een oplossing voor hebben.

GOED: Ook dit is besproken tijdens de Loket Buitenland bijeenkomst. De behoefte aan betere informatievoorziening en meer duidelijkheid, omtrent dit onderwerp is noodzakelijk.

Reisadviezen

Volgens onderzoek van de rekenkamer werd in slechts 11% van de gevallen het reisadvies binnen 24 uur aangepast na een ramp of een verslechtering van de veiligheidssituatie. Ook moet er helderder geregistreerd worden wat het afwegingskader is.

GOED: We hebben geregeld tijdens de Coronacrisis geconstateerd dat de reisadviezen sneller aangepast hadden kunnen worden. Dit is ook verschillende malen gemeld bij 24/7 Contact Center. Echter blijkt dit ook sterk afhankelijk te zijn van informatie, die wordt vrijgegeven, vanuit de betreffende landen.

Heropening van de consulaire dienstverlening

Het weer op gang brengen van de consulaire dienstverlening, hangt o.a. af van afspraken die in Brussel moeten worden gemaakt om een bepaalde dienstverlening weer op te starten.  Brussel moet, over de landen buiten Europa, tot een Europese overeenstemming komen. Hoe er met de visaverlening zal worden omgegaan, daar zal Knops middels een brief (binnen 1 week) op terugkomen.

GOED: We zien dat in diversen landen de dienstverlening weer langzaam wordt opgestart. Er is echter geen verdere informatie, mensen weten niet waar ze aan toe zijn. Nu de grenzen weer open gaan, heeft men vaak een geldig paspoort nodig om te reizen en in Engeland is een geldig paspoort nodig om Settled Status aan te vragen.

Consulair wetsvoorstel

Wie speelt welke rol en wanneer

Er moet een consulaire crisisstructuur komen, vastgelegd in een consulaire wet, vinden  Sjoerdsma (D66) en Van Ojik (GL). Een wet die rechtszekerheid en houvast biedt en die de minimumstandaarden vastlegt richting Nederlanders in het buitenland. Minister Knops zal hier schriftelijk op reageren, maar vindt dat een wet de flexibiliteit die nodig is tijdens een crisis aanzienlijk zal beperken.

Stand van zaken Loket buitenland

Een vraag van Sjoerdsma (D66)

“Men moet bij de overheid 24 uur per dag en zeven dagen per week digitaal terechtkunnen via het zogenoemde Loket Buitenland. We zien dat er voor de oprichting van dat loket stappen worden gezet, goede stappen, maar ik zou eigenlijk graag zien dat dat loket aan het eind van de kabinetsperiode volledig in werking is. Ik zou de minister willen vragen of hij dat kan toezeggen en welke problemen er nog mee zijn.”

Antwoord Blok

“Een verbeteringsslag was dringend noodzakelijk. Er zijn goede stappen gezet rond DigiD, de registratie van niet-ingezetenen, het Burgerservicenummer en inmiddels ook de AOW. “Wanneer is het af?” Dat hangt van verschillende factoren af. Er zal verder zo snel mogelijk uitgebreid worden en hier wordt transparant over gerapporteerd. Er komt ook een nieuwe verbeterde website, maar helemaal af is het Loket Buitenland voorlopig nog niet.”

GOED: Zie ook ons verslag van de Loket Buitenland bijeenkomst

Mobiele aanvraag stations (MVA)

De afgelopen tijd zijn ze massaal ingezet in landen met een grote Nederlandse diaspora. Er wordt geen rem opgezet, maar bij de aanvraag van nieuwe stations wordt de afweging gemaakt hoeveel mensen er verwacht kunnen worden, die er gebruik van zullen maken. Mensen zijn welkom om bij de posten in het buitenland zo’n aanvraag in te dienen. Hier zal naar vermogen aan meegewerkt worden, maar wel binnen de randvoorwaarde dat er voldoende volume moet zijn.

GOED: Wij delen deze mening, dat de MVA’s zo massaal zijn ingezet, niet. We hebben dit het afgelopen jaar zo goed als mogelijk bijgehouden en de MVA’s zouden veel meer en vaker ingezet kunnen worden. Wij zullen dit verder onderzoeken.

Alternatieven voor de verschijningsplicht

Een vraag van Sjoerdsma (D66)

“Wanneer verwacht de minister dat er stappen kunnen worden gezet voor alternatieven voor de verschijningsplicht?”

Antwoord Knops:

“De verschijningsplicht is er om begrijpelijke redenen. Een identiteitsdocument doet wat de naam ook zegt met alle voor- en nadelen en frauderisico’s. De wet kent op dit moment een uitzondering wanneer men zegt dwingende lichamelijke of psychische beperkingen te hebben. Dan wordt er gebruikgemaakt van een derde partij. In de praktijk wordt daar regelmatig, een paar honderd keer per jaar, gebruik van gemaakt.

Die uitzondering zal in de loop van 2021 komen te vervallen, omdat er dan een nieuwe Nederlandse identiteitskaart wordt vervaardigd. Dan zullen wij een oplossing zoeken met mobiele apparatuur. Samen met de collega van BZK — dat is het eerste departement dat over identiteitskaarten gaat — zal ik in het traject naar die nieuwe identiteitskaart bekijken hoe we dan een oplossing kunnen bieden voor die mensen die dat ook echt niet kunnen. Ik denk dat het onvermijdelijk is dat er altijd een moment is waarop een vingerafdruk of andere identiteitskenmerken op een heel betrouwbare manier vastgesteld moeten worden. Het gaat er wat mij betreft om dat zo in de tijd en de plaats te schuiven — mensen kunnen dan bijvoorbeeld vooraf een vingerafdruk achterlaten en dan op een andere plaats een document ontvangen — dat het zo behapbaar mogelijk is. Op dit moment doen wij dit via de uitzonderingsmogelijkheid die er is en in het traject naar de nieuwe identiteitskaart zullen we kijken naar het maatwerk dat er dan nodig is.”

GOED: Deze alternatieven, zo hadden wij begrepen, zouden er voor iedereen komen. De mogelijkheid, om eventueel op een ander tijdstip en plaats de vingerafdruk te kunnen afgeven. Hier zullen we verder op doorvragen.

Honorair Consuls

Koolmees (VVD)

“De honorair consuls — mensen die het eigenlijk helemaal voor niets doen omdat zij Nederlandse reizigers een warm hart toedragen — en die zich enorm hebben ingezet voor die Nederlanders in het buitenland. Ik heb gehoord van honorair consuls in Peru die boodschappen gingen doen voor de mensen die vastzaten in een hostel. Ik vind dat bewonderenswaardig. Ik denk dat wij daar los van het geven van een compliment ook de vraag kunnen stellen wat het kabinet in de toekomst eventueel nog meer kan doen met honorair consuls. Is het altijd wel zo’n succesverhaal als de indruk die ik nu krijg? Ik zou benieuwd zijn naar een verdere reflectie op de inzet van honorair consuls.”

Antwoord Knops

“Ze zijn ongelofelijk waardevol. We koesteren ze. Voor de volgende terugkomdag vind ik het een goede gedachte om te kijken of er ook een contactmoment met de Kamer mogelijk is.”

GOED: Er wordt verder niet ingegaan op de vraag over verdere inzet en of ze altijd zo waardevol zijn. Gegeven de goede ervaringen tijdens de crisis is het vooral spijtig en niet begrijpelijk dat de Honorair Consuls steeds minder bevoegdheden hebben gekregen, met name in combinatie met de bezuinigingen op de Consulaire posten.

Meld u aan voor onze Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte! Belangrijke informatie en de laatste nieuwtjes voor Nederlanders die in het buitenland wonen. 

U heeft zich succesvol aangemeld

Share This